Jak obliczyć pojemność magazynu?

W przestrzeni magazynowej każdy metr sześcienny jest bardzo ważny. Przeszacowana powierzchnia magazynu generuje koszty, natomiast zbyt mała objętość prowadzi do zatorów w dostawach, braku miejsca na nowe towary i trudności w zarządzaniu zapasami. Dlatego właśnie tak ważne jest, aby znać wymiary hali, ale także rozumieć, jaką pojemność da się z niej rzeczywiście uzyskać.

W dalszej części wpisu blogowego przedstawiono sposób obliczania pojemności, różnicę między metrażem a objętością składowania oraz przykłady, które pomogą w planowaniu. Czytaj dalej i dowiedz się więcej!

Czym jest pojemność magazynu?

Termin ten nie odnosi się do powierzchni w rozumieniu metra kwadratowego, tylko do przestrzeni, która nadaje się do fizycznego składowania towarów. Najczęściej wyraża się ją w metrach sześciennych, uwzględniając jednocześnie poziomą, jak i pionową zdolność pomieszczenia do przyjmowania ładunków. W przeciwieństwie do ogólnej powierzchni użytkowej, która obejmuje także strefy komunikacyjne, zaplecze socjalne czy techniczne, pojemność odzwierciedla wyłącznie tę część, którą można efektywnie zagospodarować w ramach przyjętej strategii magazynowej.

Z punktu widzenia zarządzania łańcuchem dostaw trafne określenie pojemności stanowi warunek stabilnego działania. Zbyt mała kubatura wymusza częstsze dostawy i przyspieszoną rotację, co generuje ryzyko opóźnień oraz nadmiernego obciążenia personelu. Przestrzeń za bardzo rozległa prowadzi z kolei do sytuacji, w której część obszaru pozostaje niewykorzystana – a więc przynosi straty zamiast zysków. Dopasowanie faktycznych możliwości magazynu do rzeczywistych potrzeb operacyjnych wspiera płynność procesów, ale także redukcję kosztów związanych z utrzymaniem obiektu.

Powierzchnia magazynu a pojemność – różnica w pojęciach

Choć oba określenia bywają używane zamiennie, odnoszą się do odmiennych parametrów technicznych. Powierzchnia magazynu dotyczy całkowitego rozmiaru poziomego obiektu, najczęściej wyrażanego w metrach kwadratowych. Obejmuje ona również ciągi komunikacyjne, strefy kompletacji, biura, pomieszczenia techniczne, sanitarne i inne obszary niezwiązane bezpośrednio ze składowaniem.

Pojemność natomiast uwzględnia tylko tę przestrzeń, którą można rzeczywiście wykorzystać na cele magazynowe, a więc objętość pozostającą po odjęciu powierzchni wyłączonych ze składowania oraz po przeliczeniu jej przez dopuszczalną wysokość składowania.

Mówiąc najprościej: powierzchnia magazynu to baza danych technicznych obiektu, natomiast pojemność to jego realna zdolność operacyjna.

Jak obliczyć pojemność magazynu?

Do wykonania rzetelnych obliczeń konieczne jest zebranie trzech danych wejściowych:

• ogólnej powierzchni obiektu magazynowego (A) – wyrażonej w m²,
• wielkości przestrzeni wyłączonej ze składowania (B) – również w m²,
• maksymalnej wysokości składowania (C) – podanej w metrach.

Wysokość składowania często bywa mylona z całkowitą wysokością hali, jednak należy pamiętać, że nie można w niej uwzględniać strefy technicznej pod sufitem – tam, gdzie przebiegają instalacje przeciwpożarowe, kanały wentylacyjne czy konstrukcje wsporcze oświetlenia. W praktyce oznacza to odjęcie co najmniej 1,5-2 m od maksymalnej wysokości obiektu.

Wzór na pojemność magazynu (w m³): (A – B) × C

Przykład obliczenia:

Jeśli hala ma 12 000 m² powierzchni, z czego 2 000 m² zajmują strefy pozamagazynowe (B), a wysokość składowania wynosi 9 m (C), to:

(12 000 – 2 000) × 9 = 90 000 m³

Tak obliczoną wartość można przyjąć jako punkt wyjścia do dalszej analizy wydajności przestrzeni.

Jak zwiększyć powierzchnię magazynu przeznaczoną na składowanie?

W sytuacji, gdy obliczona pojemność okazuje się niewystarczająca, warto rozważyć reorganizację istniejącej przestrzeni, zanim podejmie się decyzję o kosztownej rozbudowie. Istnieje szereg rozwiązań pozwalających efektywniej wykorzystać kubaturę dostępnego obiektu.

Najczęściej stosowane metody obejmują:

• montaż regałów wielopoziomowych, które umożliwiają składowanie w pionie bez konieczności ingerencji w konstrukcję hali,
• regały przepływowe – pozwalające na ograniczenie przestrzeni potrzebnej do transportu wewnętrznego i jednoczesne zwiększenie gęstości składowania,
• regały typu Drive in – umożliwiające tzw. składowanie blokowe, gdzie wózki wjeżdżają w głąb regału, eliminując konieczność wielu korytarzy roboczych,
• antresole magazynowe (podesty stalowe), które pozwalają na budowę drugiego poziomu użytkowego w obrębie jednej hali.

Dodatkową opcją pozostaje optymalizacja układu logistycznego – zmniejszenie liczby szerokich alejek, relokacja stref kompletacji oraz usprawnienie systemu zarządzania zapasami. Nierzadko zdarza się, że przestrzeń magazynowa nie jest wykorzystywana w sposób spójny z charakterem działalności. Wówczas pomocny okazuje się audyt techniczny, mogący wykazać niewidoczne wcześniej rezerwy składowe.

Przemyślane składowanie zaczyna się od dobrych obliczeń i analizy

Obliczenie pojemności magazynu to działanie, które należy traktować jako narzędzie planistyczne, a nie wyłącznie operacyjne. Pozwala ono określić aktualny stan zagospodarowania przestrzeni, ale też zidentyfikować punkty krytyczne w obrębie procesów logistycznych. Decyzje o reorganizacji regałów, doborze systemów składowania czy rozbudowie obiektu powinny być oparte o konkretne dane.

Prawidłowo przeprowadzone obliczenia i konsekwentne dostosowanie struktury magazynu do realnych potrzeb operacyjnych to elementy, które pozwalają zachować ciągłość pracy, uniknąć strat i skutecznie zarządzać kosztami.