Jakie czynniki wpływają na składowanie towarów w magazynie?

Zgodnie z Polską Normą PN-84/N-01800 proces magazynowania definiowany jest jako zbiór działań uporządkowanych chronologicznie, ukierunkowanych na przechowywanie towarów w warunkach zapewniających im zachowanie określonych właściwości. Oznacza to konieczność uwzględnienia technologii, organizacji przestrzeni oraz wyposażenia technicznego odpowiadającego za utrzymanie właściwych parametrów mikroklimatycznych. Czynniki wpływające na przechowywanie towarów determinują nie tylko trwałość produktów, lecz także ich wartość użytkową i rynkową na każdym etapie składowania. Przeczytaj poniższy wpis blogowy i dowiedz się, jakie elementy decydują o prawidłowym składowaniu.

Czym są warunki składowania i jak wpływają na jakość produktów?

Warunki składowania rozumiane są jako zbiór wymagań, odnoszących się przede wszystkim do dopuszczalnych zakresów temperatury oraz wilgotności względnej powietrza. Parametry te muszą być dostosowane do rodzaju artykułów oraz ich podatności na zmiany środowiskowe.

Prawidłowe składowanie stanowi podstawę utrzymania jakości produktów oraz ich wartości handlowej. Warunki panujące w magazynie wpływają na smak, wygląd, właściwości fizyczne, stabilność chemiczną czy cechy użytkowe towarów. W przypadku artykułów wrażliwych, takich jak żywność, farmaceutyki czy materiały chemiczne, nawet niewielkie odchylenia parametrów mogą prowadzić do obniżenia jakości lub utraty przydatności. Z tego powodu kontrola środowiska w hali pozostaje jednym z najważniejszych elementów organizacji składowania.

Najważniejsze zasady przechowywania towarów w magazynie

Skuteczne zarządzanie przestrzenią opiera się na jasno określonych zasadach, które porządkują proces składowania i ograniczają ryzyko strat. Do najczęściej stosowanych należą:

• optymalne rozmieszczenie według asortymentu, masy i podatności na uszkodzenia,
• zagwarantowanie wymaganych warunków fizycznych w strefach składowania,
• zabezpieczenie produktów przed dostępem szkodników,
• utrzymanie odpowiedniego poziomu higieny pomieszczeń,
• dbałość o bezpieczeństwo osób pracujących w magazynie.

Podstawowe czynniki wpływające na przechowywanie towarów w magazynie

Na efektywność składowania wpływa szereg parametrów środowiskowych, które oddziałują na produkty bezpośrednio lub pośrednio – modyfikując ich strukturę, trwałość i bezpieczeństwo użytkowania. Kontrola tych czynników jest niezbędna do utrzymania powtarzalności warunków i ograniczenia strat magazynowych.

Wilgotność powietrza

Wilgotność powietrza określa zawartość pary wodnej w atmosferze, a jej poziom pozostaje ściśle powiązany z temperaturą. Parametr ten ma bezpośredni wpływ na stan przechowywanych towarów. Nadmierna wilgotność sprzyja niszczeniu opakowań, korozji elementów metalowych oraz zbrylaniu się produktów sypkich. Z kolei zbyt niska może prowadzić do pękania, kurczenia się materiałów oraz zmian konsystencji.

Wymagania dotyczące wilgotności względnej są zróżnicowane i określone w normach branżowych, dlatego regularne pomiary stanowią nieodzowny element kontroli warunków składowania. Stały monitoring pozwala szybko reagować na odchylenia i ograniczać ich skutki.

Temperatura

Podobnie jak w przypadku wilgotności, zakresy temperatur zależą od rodzaju magazynowanych zasobów. Nieodpowiednia temperatura sprzyja procesom prowadzącym do pogorszenia jakości artykułów. Zbyt wysoka może powodować zmiany konsystencji, rozwarstwianie składników czy intensyfikację ulatniania zapachów. Zbyt niska prowadzi do przemarzania, zmian barwy, smaku lub struktury.

Przyjmuje się, że dla większości produktów optymalna temperatura mieści się w przedziale 5-25°C, przy wilgotności względnej na poziomie 50-70%. Utrzymanie tych wartości ogranicza ryzyko degradacji i wydłuża okres bezpiecznego składowania.

Powietrze

Oddziaływanie powietrza na towary wynika głównie z obecności tlenu, tlenku węgla oraz różnego rodzaju zanieczyszczeń, takich jak siarkowodór czy tlenki azotu. Bezpośrednie działanie tych składników sprzyja korozji metalowych elementów oraz procesom utleniania, obejmującym chociażby jełczenie tłuszczów czy rozkład witamin w żywności.

Oddziaływanie pośrednie polega natomiast na przenoszeniu drobnoustrojów i zanieczyszczeń w obrębie hali. Odpowiednia wentylacja oraz filtracja powietrza ograniczają to zjawisko i stabilizują warunki magazynowania.

Światło

Promieniowanie świetlne oddziałuje niekorzystnie na większość towarów. Może prowadzić do zmian zabarwienia, przyspieszenia procesów starzeniowych oraz obniżenia wytrzymałości materiałów. Szczególnie podatne są produkty spożywcze, farmaceutyczne oraz wyroby chemiczne.

Ochrona przed światłem obejmuje stosowanie odpowiednich opakowań, zabezpieczanie przeszkleń specjalnymi powłokami oraz właściwe rozplanowanie miejsc składowania. Ograniczenie ekspozycji na światło stabilizuje właściwości produktów w całym okresie magazynowania.

Czas przechowywania

Czas składowania zależy od rodzaju towaru, jego trwałości, pory roku oraz warunków atmosferycznych panujących na hali. Każdy wyrób posiada określoną tolerancję na długość przechowywania, po przekroczeniu której wzrasta ryzyko utraty jakości.

Odpowiednio dobrany czas, w połączeniu z właściwymi parametrami środowiskowymi, pozwala ograniczyć procesy degradacji, psucia się oraz spadku wartości użytkowej. Kontrola rotacji zapasów wspiera utrzymanie porządku i przewidywalności w magazynie.

Pozostałe czynniki wpływające na jakość produktów

Poza parametrami środowiskowymi na jakość towarów wpływają także czynniki biologiczne. Do najczęściej spotykanych należą drobnoustroje, takie jak bakterie, pleśnie, drożdże czy roztocza. Ich rozwój sprzyja psuciu się artykułów spożywczych, a ciepłe i wilgotne środowisko znacząco przyspiesza ten proces.

Zagrożenie stanowią również szkodniki, przede wszystkim owady i gryzonie. Uszkadzają opakowania i stwarzają ryzyko epidemiologiczne. Skuteczna ochrona obejmuje działania prewencyjne, regularne kontrole oraz utrzymanie porządku w strefach składowania.

Znaczenie świadomego zarządzania warunkami magazynowania

Świadome podejście do organizacji składowania opiera się na znajomości zależności pomiędzy środowiskiem magazynu a właściwościami zapasów. Czynniki wpływające na przechowywanie towarów wymagają stałej kontroli i dostosowania do specyfiki asortymentu. Tylko spójne działania w zakresie temperatury, wilgotności, jakości powietrza, ochrony przed światłem oraz kontroli biologicznej pozwalają utrzymać stabilność procesów magazynowych i przewidywalność jakości produktów.