Marki własne to produkty, które powstają u wybranego producenta na zlecenie konkretnej sieci handlowej – według jej wytycznych i pod jej marką. Zdarza się jednak coraz częściej, że sieci detaliczne dysponują własnymi zakładami produkcyjnymi.
Za towarami pod szyldami marek sieci handlowych stoją często polscy wytwórcy produktów spożywczych (wymienieni na opakowaniu małymi literami), którzy w zagranicznym sklepach sieciowych w Polsce nie mają możliwości sprzedawania wytwarzanych przez siebie produktów pod swoją marką producenta.
Marki własne sieci coraz mocniej kształtują krajobraz rynku detalicznego w Polsce i w całej Europie. Wartość rynku produktów szybko zbywalnych (FMCG) – w tym głównie żywności – przekroczyła w naszym kraju w roku ubiegłym 283,7 mld zł. Z danych zawartych w raporcie Nielsena wynika, że w 2024 roku udział marek własnych w sprzedaży tych produktów osiągnął ponad 27 proc. wartościowo i niemal 33 proc. wolumenowo. To znaczy, że co trzeci produkt FMCG w koszyku zakupowym Polaków pochodził właśnie z tej kategorii.
Polskie gospodarstwo domowe kupuje rocznie około 216 różnych produktów marek własnych, podczas gdy dwa lata temu liczba ta wynosiła około 195. Obliczono, że największy udział w wydatkach na produkty marek własnych mają rodziny, które odpowiadają za 52 proc. zakupów w tym segmencie.
W Europie udział marek własnych bywa jeszcze bardziej dominujący niż u nas. Szwajcaria, która jest pod tym względem niekwestionowanym liderem, ma 52 proc. udziału wartościowego i aż 57 proc. udziału wolumenowego marek własnych. Z kolei Hiszpania, Portugalia, Niemcy i Holandia notują w handlu udziały przekraczające 40 proc, a nierzadko nawet 50 proc. marek własnych.
Przez długi czas wzrost obecności marek własnych w naszym kraju był napędzany niemal całkowicie przez dyskonty. Obecnie one też dominują, mając 43,5 proc. udziału w rynku tych marek, ale ich dynamika wyraźnie hamuje. Coraz szybciej pod tym względem rosną hipermarkety i supermarkety, które mocno inwestują w rozwój marek własnych.
Marka producenta uwidoczniona na opakowaniu pozwala konsumentom połączyć cechy produktu z wizerunkiem producenta – dając podstawę jego pozycji rynkowej. Zasadnicza większość producentów żywności – niezależnie od zasięgu działania i wielkości produkcji – ponosi nakłady na swoją markę, traktując ją jako inwestycję mającą zapewnić popyt konsumentów i zajęcie dobrej pozycji na półce sklepowej. Marki producenckie to fundament dla wyróżnialności produktu i producenta na rynku. Z nimi konsumenci się utożsamiają i stanowią one podstawę świadomego wyboru przy zakupie.
Natomiast marki własne sieci handlowych zaburzają warunki konkurencyjności i tworzą przewagę po stronie dużych sieci detalicznych. W dłuższej perspektywie proces zwiększania obecności marek własnych nie jest korzystny ani dla rynku, bo uderza głównie w małe i średnie przedsiębiorstwa w przemyśle spożywczym, ani dla konsumentów, bo może ostatecznie prowadzić do znacznego ograniczenia wyboru i do wzrostu cen.
Chętnie poznamy Twoją opinię. Tutaj
Aktualne notowania cen. Tutaj
